Yalıtım sözlüğü
Şantiyede, teklifte ve teknik föyde karşılaşacağınız terimler; İngilizce karşılıklarıyla.
A
- APP modifiyeli bitüm (APP-modified bitumen)
- Ataktik polipropilen katılarak sıcağa dayanımı artırılmış bitüm. Şalümo ile uygulanan membranlarda yaygındır; sıcak iklimlerde iyi performans gösterir.
- Arduvaz (Slate granules)
- Membranın üst yüzeyine preslenen doğal taş granülleri. Membranı güneşten korur, yüzey sıcaklığını düşürür ve yürünebilir bir doku sağlar.
- Astar (Primer)
- Yüzeyin tozunu bağlayan, emiciliğini dengeleyen ve sonraki katmanın yapışmasını artıran ilk kat. Membran, şap, seramik ve kaplama öncesi kullanılır.
B
- Bindirme (Lap / overlap)
- Membran rulolarının ek yerlerinde birbirinin üzerine bindirilen kısım. Bitümlü membranlarda boyuna 10, enine 15 santimetre olarak uygulanır.
- Bohçalama (Tanking)
- Temelin altını ve perde duvarlarını kesintisiz bir yalıtım membranıyla sarma yöntemi. Toprakla temas eden tüm yüzeyler tek bir kılıfa alınır.
- Buhar dengeleyici (Vapour control layer)
- Isı yalıtımının sıcak tarafına konan ve iç ortamdaki su buharının yalıtım içine geçip yoğuşmasını önleyen katman.
C
- Cam tülü (Glass fleece)
- Membranlarda taşıyıcı olarak kullanılan cam elyaf keçe. Boyutsal kararlılığı yüksektir ancak uzama kapasitesi sınırlıdır.
Ç
- Çevre derzi (Perimeter joint)
- Şap ya da kaplamanın duvarlarla birleştiği yerde bırakılan, hareket ve ses köprüsünü kesen boşluk.
D
- Darbe sesi (Impact sound)
- Ayak sesi, düşen eşya ya da sandalye sürüklenmesi gibi doğrudan yapıya uygulanan darbelerin oluşturduğu ve yapı boyunca yayılan ses.
- Derece-gün (Degree-day)
- Bir bölgenin ısıtma ihtiyacını gösteren iklim değeri. Isı yalıtım kalınlığı hesabında il bazında kullanılır.
- Dilatasyon (Movement joint)
- Yapının ısıl ve yapısal hareketlerini karşılamak için bırakılan derz. Yalıtımda esnek detayla geçilmesi gerekir.
- Drenaj (Drainage)
- Perde arkasında ya da teras üzerinde biriken suyu toplayıp uzaklaştıran sistem. Yalıtım üzerindeki su basıncını azaltır.
E
- Eğim şapı (Fall screed)
- Teras ve ıslak hacimlerde suyu süzgece yönlendirmek için atılan eğimli şap. Teraslarda en az yüzde 1,5 eğim önerilir.
- EPS (Expanded polystyrene)
- Genleştirilmiş polistiren ısı yalıtım levhası. Hafif ve ekonomiktir; grafit katkılı gri türü daha iyi ısıl performans sunar.
F
- File (Reinforcing mesh)
- Mantolama sıvasının içine gömülen alkaliye dayanıklı cam elyaf ağ. Çatlak ve darbe dayanımı sağlar.
- Fire (Waste allowance)
- Kesim, bindirme ve uygulama kaybı için malzeme hesabına eklenen pay. Genellikle yüzde 5 ile 15 arasındadır.
G
- Geotekstil keçe (Geotextile)
- Ayırıcı, koruyucu ya da filtre olarak kullanılan sentetik keçe. Ters teras ve drenaj sistemlerinde yaygındır.
H
- Hava doğuşlu ses (Airborne sound)
- Konuşma, müzik ve televizyon gibi havada yayılan ve duvarları titreştirerek yan mekâna geçen ses.
I
- Isı köprüsü (Thermal bridge)
- Kolon, kiriş ve döşeme uçları gibi ısının daha kolay kaçtığı noktalar. Kışın yoğuşma ve küfün en sık başladığı yerlerdir.
- Isıl iletkenlik (λ) (Thermal conductivity)
- Malzemenin ısıyı iletme yeteneği; birimi W/mK. Değer küçüldükçe malzeme daha iyi yalıtır.
K
- Kenet (Standing seam)
- Metal çatı panellerinin kenarlarının makineyle birbirine kıvrılarak birleştirilmesi. Yüzeyde vida deliği bırakmaz.
- Kristalize yalıtım (Crystalline waterproofing)
- Betonun içindeki kireç ve nemle tepkimeye girerek kılcal boşluklarda kristal oluşturan çimento esaslı yalıtım.
- Kür (Curing)
- Çimento ya da reçine esaslı malzemenin dayanım kazanması için gereken süre ve koşullar. Çimento esaslı ürünlerde nemli kür önemlidir.
M
- Mantolama (ETICS)
- Dış duvarların ısı yalıtım levhası, sıva, file ve son kat ile dışarıdan kesintisiz kaplanması.
- Membran (Membrane)
- Su yalıtımında kullanılan, rulo hâlinde ya da sıvı olarak uygulanan su geçirmez katman.
N
- Negatif yön (Negative side)
- Suyun geldiği yüzeyin tersi; örneğin bodrum duvarının iç yüzü. Negatif yön yalıtımı içeriden uygulanır.
P
- Pah (Fillet)
- Döşeme ile parapet arasındaki 90 derecelik köşeyi yumuşatan eğimli dolgu. Membranın köşede gerilmesini önler.
- Parapet (Parapet / upstand)
- Teras ve düz çatıların kenarındaki alçak duvar. Membran parapete en az 20 santimetre yükseltilir.
- Pozitif yön (Positive side)
- Suyun doğrudan temas ettiği yüzey; örneğin temel perdesinin dış yüzü ya da havuzun iç yüzü.
R
- R sınıfı (R rating (slip))
- Zemin kaplamalarının rampa testine göre kaymazlık sınıfı. R9’dan R13’e doğru kaymazlık artar.
S
- Sarfiyat (Consumption rate)
- Birim alana uygulanması gereken malzeme miktarı; örneğin kg/m². Teknik föyde belirtilir.
- SBS modifiyeli bitüm (SBS-modified bitumen)
- Stiren-butadien-stiren polimerle modifiye edilmiş, soğukta esnekliğini koruyan bitüm. Soğuk iklimler için uygundur.
- Sd değeri (Sd value)
- Bir malzemenin buhar geçirgenliğini eşdeğer hava tabakası kalınlığıyla ifade eden değer. Küçük Sd, kolay buhar geçişi demektir.
- Su tutucu bant (Waterproofing tape)
- Köşe, derz ve geçişlerde yalıtımın sürekliliğini sağlayan elastik bant.
Ş
- Şalümo (Gas torch)
- Bitümlü membranı ısıtarak yüzeye yapıştırmak için kullanılan gaz yakıcı.
- Şıngıl (Asphalt shingle)
- OSB üzerine çivilenen, mineral kaplı bitümlü çatı örtüsü.
T
- Ters teras (Inverted roof)
- Isı yalıtım levhasının su yalıtımı membranının üzerine konduğu teras sistemi.
U
- U değeri (U-value)
- Yapı elemanının ısı geçirgenlik katsayısı; birimi W/m²K. Değer küçüldükçe eleman daha iyi yalıtılmış demektir.
X
- XPS (Extruded polystyrene)
- Ekstrüde polistiren ısı yalıtım levhası. Kapalı hücrelidir, su emmesi düşük ve basma dayanımı yüksektir.
Y
- Yoğuşma (Condensation)
- Havadaki su buharının soğuk bir yüzeyle temasında suya dönüşmesi. Yalıtımsız duvarlarda küfün başlıca nedenidir.
- Yüzer şap (Floating screed)
- Elastik bir keçe üzerine dökülerek taşıyıcı döşeme ve duvarlardan ayrılan şap. Darbe sesini azaltır.